Faith Deepened in Believing Community

Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. ամէն։

Այսօրվա Ավետարանին մեջ մենք կը հանդիպինք դեպքի մը, երբ անհավատալի բան մը կը պատահի Հիսուսի հետ։ Հիսուս ժողովապետին տունը կայցելե։ Ժողովապետը մեծ մարդ է, երևակայենք, և այս մարդուն դուստրը շատ հիվանդ էր՝ մահամերձ։ Երբ Հիսուս մտավ տունը, բոլորը իրեն ըսին. «Ուշ հասար, Հիսուս, որովհետև աղջիկը արդեն մահացավ»։ Հիսուս ըսավ. «Մի՛ վախնաք, մի՛ տխրեք. միասին երթանք նայենք»։

Գացին երեք աշակերտները, մայրը, հայրը և Հիսուսը։ Մտան և նայեցան աղջկան, և Հիսուս ըսավ. «Ասիկա միայն կը քնանա, մի՛ վախնաք»։ Բայց ներկաներուն համար պարզ էր, որ այս աղջիկը արդեն մեռած էր։ Եվ ի՞նչ ըրին։ Սկսան խնդալ Հիսուսի վրա, որովհետև իրենց համար մեկը, որ չէր կրնար տեսնել, թե այս աղջիկը մեռած էր, պարզամիտ պետք է ըլլար։ Ուրեմն սկսան ծաղրել։

Եվ Հիսուս ի՞նչ ըրավ։ Ասիկա կուզեմ, որ պատգամիս կենտրոնը ըլլա։ Ի՞նչ ըրավ այդ պահին։ Խումբը հեռացուց սենյակեն, դուրս հանեց։ Ըսավ. «Մայր, հայր, աշակերտներս, դուրս գացեք»։ Իրենք դուրս գացին, և ինքը աղջկան ըսավ. «Վե՛ր ելիր, բարձրացի՛ր»։ Եվ աղջիկը արթնցավ։

Ասիկայեն ի՞նչ կրնանք սորվիլ այսօր։ Ասիկա շատ պարզ, բայց կարևոր դաս է ամենքիս համար։ Երբ կարևոր բան մը պիտի կատարվի հավատքով, կարևոր է, որ բոլորս միասին հավատացյալ ըլլանք, որովհետև, երբ կասկածամիտ մեկը կա մեր մեջ, անիկա կը խանգարե մեր միասնական հոգևոր ուժը։

Մեր Պատարագի ընթացքին, բուն Պատարագեն առաջ, սարկավագը կըսե, որ բոլոր երախաները՝ հոգևոր երեխաները, որոնք հավատքով հասունցած չեն, որոնք պատրաստ չեն, որոնք մեղքի մեջ են կամ թերահավատ են, դուրս երթան։ Բնականաբար, մեր տաճարին մեջ ասիկա չի կատարվիր։ Ո՞վ դուրս կելլե Պատարագեն, երբ եկած է մասնակցելու։ Բայց հոն նշան մը կա, որ մինչև այսօր կը մնա, որպեսզի հիշենք, որ մենք սրբության կը մասնակցինք։ Եթե ներկա ենք և պատրաստ չենք ներկա ըլլալու, անիկա կազդե ոչ միայն մեր հոգիին, այլև բոլորին մասնակցության փորձառության վրա։

Այդ պատճառով շատեր կը վկայեն, որ ամենասուրբ, ամենագեղեցիկ, ամենաշարժիչ և ամենահիշելի Պատարագները կամ հոգևոր փորձառությունները պատահած են փոքր խումբերու մեջ, երբ հավաքված մարդիկ զգացած են, որ բոլորը նույն մակարդակի վրա են, բոլորս միասնաբար հավատքով ենք և միասին կաղոթենք։ Պետք չէ եկեղեցին լեցուն ըլլա, պետք չէ մեծ երգչախումբ ըլլա, պետք չէ լավ քարոզ ըլլա։ Ի՞նչ պետք է ըլլա։ Պետք է բոլորս միասին հավատքով ըլլանք։ Այդ պարագային Սուրբ Հոգին մեր մեջ պիտի ըլլա։ Ատիկա է կարևորը։

Ուրեմն Հիսուս զանոնք հեռացուց, որովհետև ինքը սուրբ գործ պիտի կատարեր, և անոնք, որոնք բավական հավատք չունեին այդ սուրբ գործին ականատես ըլլալու, պատրաստ չէին տեսնելու։

In my life, I have been part of many beautiful church ceremonies—weddings, baptisms, and even funerals. Unfortunately, earlier this week I was part of my yeretsgin’s uncle’s funeral. He was killed tragically in a car accident a couple of weeks ago, and I performed his funeral in Los Angeles. I shared with many people afterward that it was one of the most beautiful funerals I had ever been part of. I was honored to participate. It was deeply tragic, but it was beautiful. Some of you, I am sure, have participated in such sad but beautiful occasions in the past.

I have been part of beautiful morning services, evening services, and moving, meaningful, memorable Badaraks as well. As much as all these things have been holy—as I believe in the power of our faith and ritual life—there have been other times when I have gathered with others for such services and they have not felt as memorable, powerful, or meaningful. The power of the Holy Spirit was still present, of course, but perhaps not to the fullest extent, if we imagine this as a matter of degree rather than something simply switched on or off.

Some of the most beautiful ceremonies I have participated in—and others have expressed this to me as well—have been in small and intimate settings. For example, we have held services in little chapels in Armenia, in ancient places of worship, perhaps with just one person who can sing somewhat well and somebody else who knows the prayers. Gathered together in those special moments and places, you feel the powerful presence of the Holy Spirit amid your prayers. The Holy Spirit is always present, yes, but sometimes touches your heart to a greater degree than at other times.

It is not always when you are in a cathedral, when the church is full, when you have a choir of twenty harmonized voices, or when you hear a fantastic sermon. But when you are in that moment and feel that experience, it is life-changing. Often the most important factor is the sense that the people participating with you in that prayerful and spiritual moment are all people of deep faith, in the same spiritual place as you as you worship and pray. In the depth of that faith, there is a deeper well from which to draw in the spiritual experience we are mutually invited to share.

That may be why four or five people celebrating Badarak in a chapel somewhere in the hills can leave a deeper mark on your soul than a cathedral with a thousand people and an amazing choir on Easter Sunday. We feel that we are all there together with a depth of faith that invites the Holy Spirit to enter, change our lives, and move us.

Today in the Gospel reading, we encounter an experience Christ had when he was called to the ruler’s house. In Armenian it says zhoghovabet, a leader among the people. He was called to the house because the ruler’s daughter was dying. By this time in Christ’s ministry, it was well known that he could perform miracles, and they desperately called upon him to come and heal this dying child.

He came in, and everyone was sad, crying, and lamenting. Christ asked, “What is the matter?” They said, “Christ, you are too late. The child has already died.” He took with him three of his disciples—Peter, James, and John, the primary disciples who are often used to teach us lessons—along with the child’s mother and father, and brought them into the room where the girl was lying.

They said, “See, she is dead.” But Christ said, “Do not fear. Do not worry. She is only sleeping. You have nothing to fear.” The Gospel scandalously tells us that their response was to ridicule Jesus or laugh at him. They dismissed him. Whatever it was, it was certainly a negative response. It is hard to imagine a mother and father laughing at that moment, but they looked at him as if to say, “What is wrong with him? Can he not see that this is a dead body? This child is dead.”

How does Christ respond? He sends them all away. He says, “Peter, James, John, get out. Mom, Dad, get out. Leave the room,” until it is only the child and Christ. The Gospel tells us that Christ said to the girl, “Arise.” She awoke as though she had been in a deep sleep. A profound miracle happened. Resurrection took place in that room at that moment.

Why did Christ tell them to leave? Their faith was not yet deep enough to be part of that experience. Their faith was not yet resolute enough to believe that it was possible for Christ to do this, and they could not witness it. Their very presence disturbed the experience because of their lack of faith. So he removed them from the space and performed his miracle.

We can see the opposite in the example of the paralytic who was brought before Jesus Christ on a pallet because he could not walk. His four friends placed him before Jesus with faith that he could perform a miracle. Christ said, “Because of the faith of your friends, you will be healed.” This is the opposite case. Their faith was so great that the miracle took place at that moment. The others in today’s account had not yet matured in faith enough to believe that it was possible for Christ to do this, so he removed them from the room.

Our spiritual experiences in life are often reflected in this way. The Divine Liturgy has a section that remains to this day. We said it today. It comes at the end of the Liturgy of the Word and the beginning of the Eucharistic Liturgy, when the deacon says, “All of you who are not mature in faith, catechumens, all who are repenting or in a sinful state, and all who are unprepared, it is time for you to leave. Go out of the church.” You can wait outside and listen, but this experience is reserved for those who have prepared themselves and truly possess the depth of faith to believe that they are encountering Christ through the Divine Liturgy. It is reserved for those who truly understand, accept, and believe that this is what they are experiencing in the Divine Liturgy.

For those of us who experience this Divine Liturgy today, I pray that this is what has happened. We should be mindful that, as we cultivate our own spiritual experiences, we should invite into our lives, our prayerful disciplines, our reflection, and our Bible study those who share our faith, because they will strengthen us. Iron sharpens iron. Their faith will strengthen our faith, and our faith will strengthen theirs.

This is the nature of cultivating the Church, which is the body of Christ: ensuring that those of us present and praying have truly committed ourselves to walking the path Christ has set before us and to being part of that blessed body to which we have been called, for his glory. In the name of the Father and the Son and the Holy Spirit. Amen.