Persisting in Prayer and Leaving Justice to God

Սիրելիներս, այսօրվա ընթերցումը, իհարկե, մեր մեծ պահքի ընթերցումների շարքին կպատկանի, և ամենը իրենց բանին կծառայեն մեծ պահքի ոսկե շղթայի այդ ճանապարհորդությանը, որի վրա բոլորս քալում ենք այս ժամանակի մեջ։ Երբ որ հասնենք այս շաբաթ, բնականաբար, կկարդանք այս արագի մեջ այն իմաստը, թե ինչպես բոլորս պետք է ըմբռնենք որպես հավատացյալներ մեր աղոթքական կյանքը, մեր հարաբերությունը Հիսուսի հետ։ Այդպես հարատև, շարունակական և անդադար պիտի ըլլա, որ մենք այդ կնոջ պես լինենք, որ նույնիսկ երբ հուսահատվենք և թվա, թե մեր աղոթքները չեն լսվում, եւս շարունակենք, շարունակենք, շարունակենք, որովհետև մեր հավատարմությունը, մեր հավատքի ուժը կցույցադրվի այդ գործի մեջ, այդ շարժման մեջ։ Երբ որ մեր ուզածը չենք տեսներ այս աշխարհում, ընդհակառակը, երբ որ մեր հավատքը դնենք Աստծո վրա՝ չնայած որ դժգոհ ենք աշխարհի այս իրավիճակից, երբ որ այդպիսի դիրք որդեգրենք մեր կյանքում, ուրեմն կարտահայտվի մեր հավատքի ուժը։ Ուրեմն բնականաբար, երբ որ հասնենք այս պահը Մեծ Պահքի մեջ, արդեն կեսն անցանք, Մեծ Պահքի կեսը արդեն լրացավ, երբ որ հասնենք այս ապաշխարհական ժամանակին, մենք պիտի հիշենք, որ այն փոփոխությունը, որ մենք կուզենք տեսնել, թե՛ մեր անձնական կյանքում, թե՛ այս աշխարհում, այդ փոփոխությունը Աստծո կամքով և իր ժամանակով պիտի իրականացվի։ Եվ չենք կարող իրավունք ունենալ հուսահատվելու կամ այդ աստիճանին հիասթափվելու, որ մոռանանք, որ պետք է շարունակենք մեր աղոթքները։ Այս աղոթքները որու՞ համար են։ Հիսուսը պիտի ըլլի, Աստված պիտի ըլլի արդարը։ Չի կարող չըլնել արդարը, բայց այդ աղոթելը ինքն իրեն կփոխի մեր կյանքը, մեր հոգին, այդպես կհամաստեղծվի մեր հոգեկան կյանքը Աստծո կամքի հետ։ Ուրեմն շարունակեցեք, երբ որ դուք անարդարություն տեսնեք ձեր անձնական կյանքներում, ազգային կյանքում, աշխարհում, ինչ որ մենք կտեսնենք, որ անընդունելի կգտնենք, ինչ որ մենք կհանդիպենք, որ մեզ համար այն չէ, ինչ որ մենք կհավատանք, որ պետք է ըլլա այս աշխարհի մեջ։ Այս արագի ներքին իմաստն այն է, որ մենք այդ ուժը, այդ կամքը, այդ պարտականությունը մեր վրա չդնենք արդարացնելու համար, որովհետև այդ իրավունքը կպատկանի Աստծուն։ Ուրեմն մեր գործը այն է, որ հավատարիմ մնանք, աղոթող մնանք, որ նույնիսկ երբ անհույս ենք և մեր հույսը կտրված է, այդպիսի նվիրվածություն ցույց տանք, որ վստահենք և հավատանք, որ արդարությունը կպատկանի Աստծուն, որ չկարծենք, թե արդարության գործակալներ ենք, որովհետև այդպես չէ։ Չենք կարող մեզ վստահել այդպիսի պարտականությամբ։ Այդ ինքը կմնա Աստծո ձեռքում։ Բայց ինքը, որովհետև ողորմած է և համբերատար, ժամանակ է տալիս այս կյանքում, որ մենք, ի վերջո, ցույց տանք, որ խոնարհ աղոթողի պես կենտրոնանանք մեր հոգևոր կյանքի, մեր մեղքերի, մեր ապաշխարության վրա՝ չմտածելով աշխարհի մեղավոր իրավիճակի մասին։

The fact of the matter is, and this is proven time and time again, it doesn’t need to be exemplified or justified. I think all of us understand what it means to realize that we live in an unfair world. We live in an unjust world. You know, that begins from the youngest age, especially when you have siblings, right? The older sibling gets to do something that the younger sibling can’t do. And from that moment forward, you live in an unfair world, okay? If everything was fair, then everything would be equal in the way that we want it to be equal, and everything would be right, and everything would be just. And that mentality we begin to cultivate from a young age. And it’s that sense of unfairness and unjustness that can build within us a resentment or a despair or a disconnect with others in the world around us.

We have this innate drive within us to seek out righteousness. It’s one of the ways that God calls us more closely to him. And when we see unrighteousness in the world around us, it causes upheaval within us, anger, frustration, disappointment, impatience, hatred even, and all sorts of negative emotions. So we have this mechanism within us that drives us to seek out fairness, and when we do not find it, we respond negatively to it.

However, that mechanism is not perfectly attuned because, like I said, we always want the world to be fair in the way that we want the world to be fair, right? Often when an outside source guides us, like our parents to our young people, to our children who say, “This is what is right. This is what is fair. I see the bigger picture here. I see how to dole things out and make things fair for your siblings,” or what have you, we don’t want it to be fair that way. We want it to be fair the way we want it to be fair, right? And the injustice continues, right? And it’s like that as we continue to get older, and we enter into the workforce, and we’re in a professional position where it feels like other people are favored, and we are not, and people get opportunities that we don’t get. All right? And then it can enter into truly difficult situations. Some people get sick, and other people don’t. Some people suffer, and other people don’t. And it hurts to witness this. It doesn’t feel right. And there’s that compass within us that’s constantly driving us to make sense of this injustice.

And in the end, to whom are any of us accountable to? And how will justice be realized? How can true fairness ever be understood? We struggle with that passage today because it’s what the widow was struggling with when she was wrestling in supplication with the judge. The widow says in this passage that, well, Jesus says that there was this judge who feared neither God nor had respect for people. I think a few of us know people like that in this world. It’s okay. They exist. And she says, “Grant me justice against my accuser. For a while, he refused, but later he said to himself, ‘I have no fear of God nor respect for anyone, yet because this widow keeps bothering me, I will grant her justice so that she will not wear me out continually coming.’”

And this passage is a reminder, on the surface of it, I think a very clear reminder of the importance of persistence, right? Christ says very clearly, if this unjust man was willing to grant the request of this poor widow who just kept bothering him over and over again with her requests, even though he doesn’t love her or care, has no sense of justice, well, then, what more would God, who understands and is the very definition of love and righteousness, how much more would He do for you? So on the surface, this is a call for us to always remain prayerful and to never stop asking for that which we believe to be righteous in this world, whether for ourselves or for others.

But there’s a deeper understanding to be held from this passage that has to do with fairness and vindication that I think it’s important for us all to take to heart today, and it’s very important for the Lenten season. And it’s only understood when we look at this passage in its entirety, when we look at what comes next in the next parable that Christ says when He speaks to us about the two men who came before the Holy Altar, one of them a self-justified man who was very pious, but in his piety, he was cruel in his judgment and condemnation of others. Another man who simply focused on his own state, a poor sinner.

And there’s a whole other part of this passage we didn’t read yet because our passages during Great Lent are rather long, and we read actually just a part of the assigned passage today. In fact, there’s a big chunk of the previous chapter that we’re meant to read as well, which speaks all about the judgment of the Second Coming and how clear that will be and how two people, two brothers or two people who live very similar lives, and in that moment, one will be saved, and the other one won’t. And this dramatic judgment will take place, separating the righteous from the unrighteous.

When we view this passage in its full entirety, what we’re meant to understand for us, particularly those who are walking the path of the Great Lenten journey, is that Great Lent, and in general, repentance in our lives is fully realized when we stop worrying about what everybody else is doing and focus on ourselves. Okay? ’Cause it’s so easy to get caught up in how unfair and unrighteous this life is when we see this guy doing that thing and not getting caught, and we see our sibling getting something that we didn’t get, and when we see these people succeeding who don’t deserve to succeed. And then we’re looking out at the world around us just like the self-justified pious man in the temple. “I am so righteous. I am so faithful. I fast, and I donate, and I pray, and I’m not like all these other people.” Christ tells us that this man received his justification from himself, and that’s all he’s gonna get. He won’t be justified by Christ. Instead, the man who focused on himself, his shortcomings, his sins, this is the man who would truly be justified in the eyes of his Creator.

And furthermore, when we focus on our own shortcomings, when we focus on our own failings as Christians, as brothers and sisters in Christ, as members of this community and this society, when we focus on how we can be better people, then we actually have the opportunity to make things better. ’Cause we can’t change other people. We can change ourselves. We can be on bended knee before Christ in His Holy Altar and say, “I am a great sinner. Have mercy on me. Please give me the strength to do better. Please forgive me of the sins that I have committed.” And it alleviates us of the anger, frustration, impatience, the temptation of all of these vices in our life that corrupt our hearts and our souls, as we have to stop worrying about what everybody else is doing, how unfair we think the world is like because it should be fair the way we want it to be.

What this passage reminds us of is the great truth, as God says to the prophet, “Vengeance is mine.” He is the one who will decide in the end what is justified and what is not justified. Justice is His alone to establish, and when we stop trying to take that into our own hands, then we can find the peace that we are promised when throughout this divine liturgy we are blessed saying, “Peace be upon us.” It’s the peace of knowing you’ve been given this life, you’ve been given this moment in time, and you can make the choices to live life rightly or unrightly. And if you’ve done it in such a way so that you have something to be ashamed of, then say you’re sorry.

And of course, another lesson that we learned throughout this Lenten season is that we will be forgiven, and we will be justified and glorified by our Lord in heaven, His Son, Jesus Christ, and our Lord and our Savior of the Holy Spirit.