The God of Second Chances: The Fig Tree and Our Call to Repentance

Այս վերջին շաբաթվա ընթացքին առիթ ունեցա իմ երեց կնոջ ընտանիքին հետ հեռու տեղ մը գնալ օրը նշելու՝ օրհաբանության օրը։ Գնացինք անտառի մոտ, Սեկոյա անտառի մոտ, որտեղ, հարեբախտաբար, ոչ մի բջջային ցանցի սիգնալ չկար ընդհանրապես, և հեռու մնացի աշխարհից գոնե քանի մը օրով, որ կարծիքովս երբեք վատ բան չէ։ Եվ այդ առիթով միասին էինք և օրերը անցուցինք, ինչպես կընենք մեր սիրելիների հետ այս օրերու ընթացքին։ Սակայն, դժբախտաբար, երեց կինը քիչ մը հիվանդացավ։ Ծանր չէ, մի՛ մտահոգվիք։ Գիտեմ, որ մեկ անգամ մը պիտի շարժվիք և չեմ գիտեր ինչ պիտի ընեք, բայց անհանգիստ էր, մեկ-երկու օրով չկարողացավ այդքան վայելել։ Եվ մենք սենյակի մեջ ենք, և բզդիկները, ինչպես բզդիկներ կընեն, կխաղային, չէ՞, ոչ միայն կխաղային իրարու, կկռվեին և ինչ որ կընեին, լուրջությամբ չէին ըներ։ Բնականաբար, անընդհատ կփորձեի իրենց զսպել։ Մաման կփորձե հանգստանալ․ «Հիվանդ է, գնացեք, ուրիշ տեղ մը քացեք, այդպես մի՛ պորակ, ինչու՞ ասացած կընեք, չե՞ք տեսներ, որ խեղճ մաման այսպես չու—» կփորձե գնալ, բայց հանգիստ չեն ձգեր։ Դժբախտաբար, ինչպես կըսե Ավետարանը, մարգարեներու մասին, չէ՞, Հիսուս կըսե, որ մարգարեները ամեն տեղ ընդունված են, բացի իրենց քաղաքում, այդպես մամաները սիրված են ամեն տեղ, բացի իրենց տան մեջ։ Եվ այդպես եղավ, և որպես պապան ինչպե՞ս եմ՝ կզսպեմ, կզսպեմ, կզսպեմ, չէ՞։ Մինչև ե՞րբ։ Մինչև ե՞րբ։ Տեղ մը պետք է հասնինք, որ բան մը ընեն, չէ՞։ «Բզդիկ են,- կըսե նայիր ին, որովհետև կարեկցություն ունի ինքը, սիրող է,- բզդիկ են, գիտեմ»։ Դրա համար մեկ անգամ կըսես, երկու անգամ կըսես, երեք անգամ կըսես, այս անգամ ասանկ կըսես, այս անգամ ուրիշ ձևով կըսես, մինչև որ հասկնան, որովհետև բզդիկ են, բայց տեղ մը կհասնի, երբ որ գիծը պետք է քաշես, չէ՞։ Այլևս զսպելու առիթը անցավ, այլևս հետևանքի ժամանակը հասավ, չէ՞։ Եվ այդ ժամանակին, երբ որ կըսես, որ քեզի կուտամ երեք առիթ, երկու առիթ, մեկ առիթ և այլն, և այլն, մինչև որ կհասկնան, որ այլևս ժամանակն է ներողություն խնդրելու։ Ուշ է արդեն, չէ՞, կուզեն ապաշխարհել, բայց արդեն գործը կատարվեց և սահմաններն անցուցին, և այնտեղ պատիժ պետք է լինի։ Ինչու՞։ Սիրով, սիրով, որովհետև եթե ի վերջո հետևանք չկա, ինչու՞ մեկ անգամ պիտի լսեն, ինչու՞ ընդհանրապես տարբեր-տարբեր պիտի ապրին, ինչու՞ պիտի մտածեն՝ ասանկ ընեմ, կամ այդանկ ընեմ։ Որպես ծնողներ, մենք պարտականություն ունինք հետևանքներ տալու մեր բզդիկներուն, որ իրենք սովորվին։

Այսօր, երբ որ կկարդանք Ավետարանը, բնականաբար ընտանեկան բոլորի մեջ փորձեցի նմանել Հիսուսի պատգամը, բայց կտեսնենք՝ ինչպես Աստված կմտածե մեր մասին, որովհետև սիրով է ստեղծած մեզի, բայց դժբախտաբար, որոշեցինք այդ սերով մեղք գործել։ Իր արատասիրության մեջ օգտվել այն, որ ինչ է տվել մեզ՝ ոչ Աստծո կամքի համար, բայց մեր հնճույքի համար, մեր կամքի, նվաստ։ Ուրեմն պատիժ եղավ, չէ՞։ Դուրս վռնդվեցանք և այդպես մինչև այսօր մենք դրախտից դուրս ենք ապրում։ Բայց Աստված չլքեց մեզ։ Անընդհատ պատմության ընթացքին կլսենք իր ձայնը, այո՛, կզսպե մեզ, առիթներ կուտա բոլորիս համար սովորել գլխավոր պատգամը, որ Աստված սեր է և իրեն պետք է նմանվենք։ Դա երկար ճանապարհ է, բայց ինքը խոստացած է, որ կարելի է իր որդու միջոցով՝ մարմնացած Աստծո բանով։ Եվ երբ որ կկարդանք Ավետարանը, պետք է հիշենք, որ մեր Աստվածը երկրորդ հնարավորության Աստված է։ Ինչպես ես կընեմ երեխաներուս հետ, չէ՞, միշտ առիթներ կուտամ, որ սովորվին, բայց բարի հոր պես մեր Աստված կըսե, որ այս հնարավորությունները, ի վերջո, պիտի սպառվին։ Երբ որ ինքը կպատմե քեզ, մեզի, թզենու ծառի մասին, ասիկա առիթն է, որ մենք մտածենք՝ արդյո՞ք մենք այդ ծառի պես ենք, որ մենք տնկվեցանք այս աշխարհում, որ մենք պտղաբեր լինենք։ Եվ ի՞նչ է այդ պտուղը՝ ապաշխարհություն է, արագինություն է։ Եվ ինքը կտեսնե մեր կյանքները և կըսե, որ անընդհատ կվերադառնամ քեզ և չեմ գտներ այդ պտուղը, որով դուն ստեղծված ես, տնկված ես։ Մինչև որ իմ որդին խաչվեց և ինքը զոհվեց, որ իր մարմինը և արյունը թրիք դառնա, որ հողը ավելի հալուստ լինի, հարուստ լինի, որ այդ ծառը աճի և պտղաբեր դառնա։ Մինչև վերջին աստիճանին տվավ մեզի։ Մինչև ե՞րբ պիտի համբերանա։ Ասիկա է հարցը։ Եվ այսօր նորից շարունակելով, որովհետև անցյալ շաբաթ գեղեցիկ Ավետարան կարդացինք, թե ինչպես պետք չենք վախնար այս աշխարհում և այլն։ Շարունակելով այդ նույն թեմայով՝ ինչպե՞ս կրնանք շնորհակալ լինենք Աստծո հանդեպ, այսօր պետք է շնորհակալություն հայտնենք Աստծուն, որ ինքը երկրորդ հնարավորության Աստված է, որ մինչև հիմա էլ հնարավորություններ է տալիս մեզ, որ մենք դառնանք, որ մենք ապաշխարհենք, որ մենք վերադառնանք իրեն և մեր կյանքները փոխենք։ Բայց պետք է հիշենք, որ այդ հնարավորությունները անսահմանափակ չեն, ի վերջո սահման կա։ Եվ այդ վերջը, այդ ժամանակը պիտի լմանա և այլևս առիթ չպիտի ունենանք խոստովանել և դառնալ այդպիսի պտղաբեր ծառ, որ ինքը նախատեսված է, նախատեսած է մեզի համար։

I remember, oh, it was probably about twenty years ago when — you know, there’s all these periods of time that people are living through where we always feel like it’s just the worst, right? It’s always a crisis, and it’s always a crisis that feels like it’s just the end, right? ’Cause how much worse could it get? Well, we could feel that way today. We felt that way a year ago. We felt that way 20 years ago. We felt that way 50 years ago. You know, there’s that old saying in English, right, about the frog, right? The frog — if you drop the frog in the boiling water, he’ll jump out. But if you put him in the room temperature water and you boil the water, then he’ll just stick around until the end. Well, sometimes it feels like that. We don’t know at what point we are in the boiling process. Eventually, it’s gonna get too hard to handle. But anyway, it always feels like we’re in that time, and it has felt that way throughout history.

And I remember about 20 years ago, I can’t even remember what it was, but I had this sense of dread and, oh, things are so bad. And I turned to one of the vartabeds at our diocese at the time when I was serving in Los Angeles, and I asked a question that I hear other people asking until today: “Do we feel like we’re in the end of times? Do we feel like the time has come for Christ to return?” I asked this man who I considered to be wise and holy. And he turns to me and he says, “I really hope not.” And I said, “Why?” Because I thought he was gonna be ecstatic about this, right? Yeah, why not? Jesus, come on back. I said, “Why not?” And he said, “Because we’re not ready. If he came back today, where would we be? If we were out of chances, we’re not ready.”

I think about that all the time. I think about how ready we are, how ready I am, how ready we are as a community, as a people. And I always remember what he said, and the answer was, “We’re not ready.” Will we ever be ready? Christ promises us that through His teachings and through His grace, we can be. But of course, only the future is known to Him and to none else. But today, as we read this passage from the Gospel of Luke, we have to remind ourselves that whenever that time will be, it will be a time determined by a loving God who is a God of second chances. For which today, on this Thanksgiving weekend, we should all be very grateful. Just like that vartabed was twenty years ago, that he said, “I don’t know when Jesus is coming back, but I’m so grateful it’s not today. He was merciful for another day.” Well, we should all have that sense of thanksgiving within us as well.

Last week, we preached again from the Gospel of Luke and we talked about how Christ is compelling us to avoid feeling anxiety in our life and how anxiety can stem from a sense of envy or resentment towards others and feeling like we just don’t have enough in life or as much as other people have. And so it makes us feel like we’re just never safe and we never have what we need to thrive. And this brings about anxiety, and it prevents us from feeling a sense of thanksgiving for all the gifts that we have received and continue to receive on a daily basis. And this week, we continue in that same theme, except the thanks for which we are giving is the thanks for a God that gave us another chance today when we woke up this morning. He gave us another chance. And God willing, He’ll give us another chance tomorrow, and maybe another one. We don’t know. It’s not promised, but we know He’ll give us many chances. But the passage today prompts us to thanksgiving because we know that however many chances we are granted in this life, it’s not unlimited. It’s not infinite. Whatever those number of chances are, they are finite. And at some point, we’re gonna run out of chances to change, to do better, to repent as a people, as individuals. These number of chances that we are given are set in stone and only known to our Lord and Savior, Jesus Christ.

The passage that we read today about the fig tree — this fig tree represents us, creation, the people of God. We were planted in this garden, this precious place, and we were given everything that we could to thrive. But yet we failed time and time again. We didn’t produce the fruit that He, as our Lord, wanted us to produce. And so He has every right to come around again and again and check on that tree. What’s going on? Is it bearing fruit yet? And the answer time and time again is no. And when the time came for Him to say, “That’s enough. I’ve given so many chances,” the merciful Messiah, Christ Himself, the incarnated Word of God, comes and He says, “You know what? Let’s give them another chance.” When this parable tells us about the compost that the gardener is using to give that tree a chance to grow and to bear fruit — Eviske’s a great gardener. She knows all about compost. I hear about it every single day, right? Compost is essential. That compost is His body. That compost is His blood. He said, “I will pour myself into them. I will give everything. I will give my very body and my very blood to feed that soil so that this tree can produce fruit.” And He has done that, and He continues to do that.

And the question is: Will we let Him nourish us to the point that we can bear fruit? Bearing fruit in this case means changing. That’s what it means. It means doing better. It means repentance. This is a gift and a grace in the church. This is why we have confession. We have our general form of confession, which is the most ancient form of confession in the history of the Christian church. But we also have private confession too, and I want to encourage you all to look into this. You’re welcome to. Some of you were called to wake up at this moment in time. Private confession — you sit down with your spiritual father, who’s a father confessor, to hear what is causing your heart to spiritually suffer. And this gives us the opportunity to change. Don’t miss that opportunity. It’s a blessing in the church that you can take advantage of. Because whatever happens, we don’t want the Lord to come back again and say, “That’s it. We’re out of chances now.” Were we thankful for every chance that we got? Did we utilize it to the best of our ability? Are we working right now to let the sacrifice of our Lord and Savior, Jesus Christ, nourish us as it has through the Divine Liturgy today, but truly to let it seep into our hearts and to our souls to give us what we need as faithful, as a community, as a church to change?