The Poison of Envy: Becoming Like a Child in Faith

As we noted a few weeks ago, we have a situation here because we preach at the end of the liturgy, but many of you were not present when the Gospel was read earlier. So let me remind you of our Gospel reading today from the Gospel of Luke, chapter nine.

Այսօրվա Ավետարանը ներսը խոր խորհուրդ կա բոլորիս համար, ամենքիս համար հոգևոր հասունացման մասին, որովհետև երբ որ մենք կարդացինք, որ Հիսուս կփորձե մարգարայել աշակերտներուն, մի կարևոր դաս տալ իրենց, թե ինչ պիտի պատահի, չհասկանալով իրենք վերադարձան մի ավելի ծանոթ թեմային՝ թե ո՞վ է ամենամեծը նրանց մեջը։ Ո՞վ է ամենամեծը։ Ասիկա ավելի դժվար է պարզ մարդկանց համար հասկանալու։ Ուրեմն, ո՞վ է ամենամեծը, այդպես սկսան վիճել նրանց մեջ, և մենք արդյոք կրնանք հասկանալ այսպիսի վեճ, որովհետև ծանոթ է։ Երևի մենք կտեսնենք այս կռիվը հասարակության մեջ, ոչ թե երևի, անպայման կտեսնենք այս կռիվը։ Արդյոք այդպիսի բարձր ձևով չեն խոսում իրար, բայց շատ պարզ է, որ մարդիկ անընդհատ conflict-ի մեջ են իրարու հետ, որովհետև իրենք անվստահ են, թե ո՞վ է ամենամեծը, ո՞վ է ավելի կարևոր, ո՞վ է ավելի սիրված, ո՞վ է ավելի հաջող։ Ուրեմն, այս կռիվի մեջ մենք կրնանք տեսնել այդ առիթը, հասկանալ՝ Հիսուս ինչ կփորձե ըսել մեզ, և եթե մենք անկեղծ ենք լինում մեզ, ուրեմն պետք է հասկանանք, որ երբեմն նույնիսկ չարտահայտված այս conflict-ը կպատահի մեր մեջը։ Մենք երբեմն ուրիշին ենք նայում և մենք փորձում ենք հասկանալ՝ արդյոք ինչու՞ ուրիշ մարդիկ ինձմե ավելի մեծ են, և ես կուզեմ իրենց պես մեծ լինել կամ ավելի մեծ նույնիսկ։ Ասիկա բնական է, դժբախտաբար, մարդու համար, սակայն Հիսուս իր իմաստության մեջ այս առիթը օգտագործեց բերել այս վատ օրինակը և՛ իրենց համար, և՛ մեզի համար հասկանալու, որ ասիկա անընդունելի է Հիսուսի համար։ Եվ ինչպես տվավ այդ դասը, առավ մի երեխա, մի մանուկ և բերավ և իր կողքը դրավ, ըսավ, որ. «Ով կընդունի այս փոքրիկը իմ անունով, կընդունի ինձ, և ովքեր որ կընդունին ինձ, կընդունին ով, որ ինզ խրկեց»։ Ուրեմն այս երեխան ի՞նչ կխորհրդանշե մեզի համար այս տակում, որովհետև ասի կարևոր է, որ երեխաները սիրված են, ասիկա անպայման է, մենք գիտենք ասիկա Աստծո պատգամը, Հիսուսի սիրտը սրա նկարմամբ շատ պարզ է՝ սիրված են, այո՛, ինչպես Հիսուս կըսե, որ իրենց հրաշտակը միշտ Աստծո ներկայության մեջ է երկնքում։ Ուրեմն այս օրինակը ոչ միայն երեխայի մասին է, բայց ասիկա կխորհրդանշե հոգևոր անմեղություն։ Այսինքն, երբ որ անկեղծություն կա մարդոնց մեջ, երբ որ մարդ չունի այդպիսի նպատակ մեկը մյուսին համեմատելու և համեմատելով հասկանալ՝ ով է ավելի մեծը և նախանձ սկսել ունենալ նրանց մեջը և հպարտություն տեղ տալ նրանց սրտերի մեջ, այդպիսի անձ պիտի դառնա այս երեխայի պես։ Եվ այս երեխան կներկայացնե և՛ իրենց համար՝ աշակերտներին համար, և՛ մեզի համար կատարյալ օրինակ, թե մենք ո՞ւր պետք է հասնինք մեր հոգևոր ճանապարհի մեջ, որովհետև եթե մենք ունինք այդ զգացողությունը մեր մեջը, որ պետք է համեմատվինք ուրիշների հետ, որ ուրիշներին կնայենք և կնախանձենք, որովհետև արդյոք ավելի իրենց հոգևոր, մանավանդ իրենց հոգևոր գործընթացքի մեջ ավելի զարգացած են կամ ունինք հատկանիշներ, որոնք մենք պետք ունինք և դեռևս չենք կարողացել մեր մեջը զարգացնել, եթե այդ նախանձությունը կա մեր մեջը, ուրեմն մենք կնմանվենք այդ պարագային մեղավոր աշակերտները, ոչ այդ երեխան։ Եվ ասիկա շատ հետաքրքիր դաս է, որովհետև հոգևոր հասունությունը ավելի կնմանի երեխային, քան աշխարհական հասունացած այս տղամարդիկ, որոնք իրարու հետ կվիճեին, թե ով է ամենամեծը։ Ուրեմն մեր նպատակ է, սիրելի հավատացյալներ, որ մենք հասունանանք այդ երեխայի պես, որ մերժենք այդ ambition-ը, որ մերժենք այդ նախանձը, որ մերժենք այդ ինստինկտով ռեակցիան մեր մեջը, որ մեկ անգամեն, երբ որ ուրիշ մարդ կտեսնենք, որ ունի բան, որ մենք չունինք, որ պետք է ունենանք, և եթե չունենք, վատ զգանք, որ զգանք, թե Աստծո օրհնությունները մեր վրա չեն։ Աստծո կամավորաբար և ըստ իր կամքին կուտա այն մարդոնց, ինչ որ կուզե տալ, և երբ որ մենք չենք ընդուներ տա, և որ մենք կհարցնենք՝ ինչու՞, այդ վայրկյանին կասկածության մեջ կդնենք Աստծո կամքը, և մենք կդառնանք մեղավոր։ Սուրբ Գրիգորը [uncertain ASR] այսպես կխոսի այս Աստվածաշնչի հատվածի մասին, որ կըսե, որ ասիկա կնշանակե, որ մենք չենք վստահեր Աստծո կամքին օրհնություններու նկարմամբ։ Մենք կմերժենք իր կարելիությունը տալ շնորհներ ըստ իր կամքին ուրիշներուն, եթե կնախանձենք և կըսենք, որ արդար չէ։ Ուրեմն, սիրելի հավատացյալներ, որպես զույգ, որպես ազգ, որպես քրիստոնյաներ շատ իրազեկ պետք է լինենք, երբ որ այս վիճակի մեջ կգտնվենք, երբ որ ուրիշներուն կնայենք նույնիսկ առաքինությունների մասին, կրնանք մեր մեջը զգացողություն ունենալ, որ կուզենք նրանց նմանվել, բայց չենք կրնար երբեք կամ իրենց, կամ ուրիշներուն, կամ Աստծուն դատապարտել, որ արդար չէ, որ իրենք ունեն և մենք չունինք, որովհետև մեր անվստահությունը ցույց կուտանք Աստծո կամքի հանդեպ ճիշտ այդ պահին։

In the passage that I read for you today in English, there were a few, like three beats that I think we have to be aware of. And the first beat, Christ is speaking to the disciples about a really essential element of his prophesying ultimately for his crucifixion, which is necessary for the redemption of mankind. And the disciples so conveniently overlook this statement because they couldn’t understand what he was saying and why. And they moved on to the next beat of this passage, which is to begin to argue amongst themselves about who amongst them was the greatest. And this particular episode from the Gospel is repeated in other Gospels as well. And it is, of course, a moment for us to feel a little bit of shame on behalf of the disciples to say how immature of them to take this moment, even a moment where they were failing to understand what their teacher was trying to teach them, to begin to argue amongst themselves as to who was the greatest. And then Christ so famously takes a child and brings this child next to him and says, “Whoever receives this child receives me. Whoever receives me receives him who sent me.” Once again, holding up a child as an exemplary image for us to try and understand how he is trying to teach us to emulate their lives. Is he calling us to be young or little? No, he’s calling us to bring into our own lives certain attributes which are God-pleasing in children. And then after this — [unclear Armenian phrase, garbled in ASR] — well, they’ve been called out for being naughty because they were arguing about themselves as to who was being the greatest. And so what do they do? They try to cast Jesus’ attention on somebody else who is being naughty. I’m not the naughty one. This other guy was being naughty. Maybe you should be more upset at him. And what’s going on there? They inform Jesus Christ about someone that they saw that was casting out demons in his name, in the assumption that they think that Christ is going to be upset. Wait a second. This one is not one of my disciples. I haven’t given him permission to do this. I am very upset. So they expected him to immediately become upset and judgmental and maybe cast the blame away from themselves in that moment. And what does he do? He doubles down and he refuses to indemnify those disciples of his that constantly serve such a helpful negative example for us. And he says, “Do not stop him, for whoever is not against you is for you.” Because if there’s a theme to be found from the beginning of this passage until the end, it’s the poison of envy that takes root in our hearts when we are insecure and immature in our faith.

If there is a message that we can take with us today, it is this, which is that Christ is calling us to be very cautious in every element of our life to avoid the trap of envy. Now, we live in a world that is driven at its very core by planting envy in your hearts and trying to drive you in a direction to resolve that negative feeling by getting more. You can say that this is ambition, but ambition is often a word that is clouded in terms of its negative and positive connotations in our life. We say that ambition is a good thing. We want to strive for more. And indeed, in a spiritual way, and even in a worldly way, this is admirable. But the world drives us to a form of ambition that wants us to feel like we always need to have and be more. Because when we do not have what other people have, then we feel the depths of despair and envy in our hearts. It’s said in English that comparison is the thief of joy in this world. But when we open our phones, when we watch TV, when we consume any form of media, the first thing that we are prompted to do is to compare ourselves to other people. We are meant to ask, why are we not as great as they are? Why are we not as beautiful as they are? Why are we not as successful as they are? Why are we not as liked as they are or adored as they are or accepted, et cetera, et cetera, et cetera? And so we have that same argument in our hearts that is playing out in the disciples at that moment in time. Who amongst us is the greatest? Who amongst us is the greatest? And as soon as I act on that emotion, as soon as I try to resolve that emotion within myself by striving for greatness, then envy becomes more deeply rooted in my heart.

Now, this is — our church fathers have said — one of the most effective weapons of the devil in our lives, which we call vainglory. This interminable and unachievable striving to be as good as, to have what other people have. And of course, in this, we also find covetousness, which is a lack of being satisfied with what we have received in this life as a free gift from God. And it will destroy whatever hope of peace and joy that we have in our daily lives and certainly in the totality of our life. And so Christ brings for us two beautiful examples in this passage as to how we can address this struggle. He brings this child forward. This child is not meant to simply convey to us that children are innocent and so the innocent then are blessed. But he is meant to serve for us as a sacred symbol of the attributes of a child which are content, in a sense, in their innocence, in their unawareness of the scope of what other people can have. So what other people may have in the world does not affect them because they know just what they’ve experienced in their life, in their homes. Their lack of general awareness about the world invites them to be satisfied with what they have because they’ve never known more. But as we grow in worldly wisdom, then we understand, wait a second, there’s a lot of people out there that have a lot of things that I don’t have and probably never will have. So Christ brings this child forward as a symbol for the contentedness that we can experience when we accept that what we have been given is enough for us to be satisfied in this life. And whoever accepts this child, for who he is, accepts Jesus Christ himself. And whoever accepts Jesus Christ himself, in turn, will accept God the Father, who stands in judgment of each and every one of us. And this is important too, because God, through Jesus Christ, does not judge us comparatively. Christ doesn’t look to us and say, “Well, this person had that much, and that person had this much, and they did this, and so you did this.” He is a perfect judge which does not have to look at any other case to judge perfectly than your own. Only you and the circumstances of your own life and your choices and your actions are sufficient enough for Christ to stand as your perfect judge, and he will not care about what anybody else in this world did. He will look at you and only see you. And so when we distract ourselves with what other people have and what other people do, then what we’re doing is we are preventing ourselves from being able to look honestly in the mirror, to take stock of what we have and what we can do with it.

Now, I want to bring special attention, especially in my English sermon, to the final portion of this passage, where the disciples express resentment for what this unnamed man is doing as he is casting out demons in Christ’s name, this man who isn’t one of them. Because this is truly one of the most egregious examples of envy that we find in the Gospel and should be a warning to all of us in the Church. Because one of the most insidious forms of envy, one of the most God-displeasing forms of envy in the Church, is when we are envious of other Christians and their success and their effectiveness and their love and their gifts. There are only a few of us in this world. Certainly when we look at a parish like this and the Armenian Apostolic Church or the Oriental Orthodox Communion, we are a tiny dot in the population of this world. We are so few. And that we would look to one another, our brothers and sisters, and be envious for the gifts that God has given them, the opportunities that they’ve been graced with, and that they’ve had the wherewithal to take advantage of for the glory of God, is one of the most heartbreaking rejections of God’s love and grace in this world. And we do it all the time. We do it all the time. And this is why we weaken ourselves in this world. This brings joy to the adversary. This brings so much satisfaction to those who would see the Church wither and die, and to see the body of Christ suffer. When we point fingers at one another, and we don’t celebrate with true gratitude in our hearts at the gifts of our brothers and sisters, and truly at their holiness as such. And instead, we should be asking ourselves: how do we lift them up? How do we provide a platform for them? And not looking in the mirror and saying, “I wish I had what they had.” This keeps us down. You know, you know a persecuted people when they do this. This is a sign of persecution and trauma, when we feel like not everybody can succeed, that only a few people can, and if other people succeed, then that means we can’t. So we have to strive to go beyond that trauma and persecution of our past and of today and understand that it’s our deepest Christian calling to hold one another up in the highest way. This brings joy to Christ. This exemplifies the child that Christ himself brings before the people because he says, “I am the creator of all that is and isn’t. I am the Alpha and the Omega.” And he brings this child and says, “Accepting this child is like accepting me.” Once again, the most extreme examples of humility in this world that can be imagined, echoed later in the form of the washing of the feet and Christ’s sacrifice on the cross itself. This extreme form of humility is an example for us. We have to be comfortable, satisfied, and even glorified in our own lowliness. We should rejoice at the fact that there are others greater than us. This is truly a sign of God’s greatness and of his desire to see his body grow. Because we know our own faults, we know our own sinfulness, we know our own imperfections. I certainly know mine, and I hope that we as a community can grow in awareness of our own, not to be ashamed, but so that when we look at others, we can embrace and celebrate what true gifts they have. These disciples failed to understand that God does not limit his grace for the sake of favoritism. God’s will be done, and his grace is given to all according to his perfect wisdom. And so it was blessed upon the stranger so that he should cast out a demon in the moment when that was necessary, regardless of whether or not he was one of them. So my faithful, today, I ask you to just join me, and you can put this message into action by finding something going on in the world and in the church at large that you see being God’s will, and celebrate that. Share that with other people. Doesn’t have to have a connection to you, and it’s all the better that it doesn’t, because this is how we exercise that muscle known as humility. For the glory of our Lord and Savior, Jesus Christ. Amen.