Faithfulness as Christ's Bride: Independence Day and the Call to Loyalty

Սիրելի հավատացյալներ, ձեզ շնորհավորում ենք, քանի որ այսօր մեր ազգային կյանքի ներսում տոն է՝ Հայաստանի անկախության տոն է, և ըստ մեր եկեղեցու ավանդության, մենք պիտի նշենք այդ տոնը մեր հանրապետական մաղթանքի արարողությամբ, որ շուտով մենք պիտի կատարենք, որի ընթացքին պիտի աղոթենք մեր հայրենիքի համար, պիտի աղոթենք մեր ժողովրդի խաղաղության և ամերաշխության համար։ Սակայն մինչ այդ օրվա քարոզը պիտի փոխանցեմ ձեզ։ Ամեն ինչին իր ավարտին պիտի շարունակենք մեր հոգեհանգիստի խնդրանքներով, և քանի որ այսօր մեզի համար մեռելոց կիրակի է, ընթացքին պիտի հիշենք շատ մարդկանց մեր եկեղեցվո կյանքից ներս, բայց մասնավորաբար այսօր պիտի հիշենք բոլոր զոհերը քառասունչորս օրվա պատերազմի այս տարելիցի առիթով, քանի որ այսօր կնշենք հինգերորդ տարելիչը այդ սարսափելի դեպքին։

Այսօրվա Ավետարանը Մարկոսի Ավետարանից է, և այս ընթերցման մեջ մենք կկարդանք, թե ինչպես փարիսեցիները փորձեցին փորձել Հիսուսին և մի ձևով բռնել իրեն դժվար վիճակի մեջ, որտեղ պիտի նեղացներ ժողովուրդը սխալ պատասխան տալով, որովհետև դժվար հարցում են տվել։ Ի՞նչ էր այդ հարցումը։ Ինչու Աստված տվավ Մովսեսին իրավունքը թույլ տալու ամուսնալուծություն։ Ճի՞շտ է, կամ ո՞չ։ Ուրեմն, ասիկա դժվար է, որովհետև իրապես Հիսուս գիտեր, որ այն, ինչ որ Աստված կորտնե, չի կրնար ավրվի մարդոց կողմեն, բայց նաև ադիկա աստվածային ձևով արտոնված էր և շարունակեց համարձակորեն ժողովրդի կյանքի մեջ հարերով։

Ուրեմն, փորձեցին Հիսուսին, և ինքը պատասխանը տվավ, որ այդ իրավունքի ստանալու պատճառը այն էր, որ ժողովուրդը ինադ էին, ինադ էին և իրենք պատրաստ չէին աշխատել իրենց ամուսնություններու համար, իրենց հարաբերություններու համար, գտնել խաղաղություն, համերաշխություն, համաձայնություն, որովհետև դժվար է։ Մենք բոլորս գիտենք ամուսնացածներս, որ ամուսնացած լինելը իրապես աշխատանք է։ Ադիկա չի նշանակեր, որ օրհնյալ չէ, հարկավ օրհնյալ է, ինչ որ օրհնյալ է, պետք է դժվար լինի, որովհետև ինքը առիթ է տալիս բոլորիս համար զարգանալ, դառնալ այնպիսի մարդկանց, որ Աստված տեսլական ունեցավ մարդկության համար։ Ուրեմն, ինադ էին, մի խոսքով, և դրա համար իրավունք տվավ։ Ուրեմն, մեկ կողմեն կարող ենք խոսիլ այս պատգամի մասին Հիսուս կողմեն, որ ճիշտը այն է, որ մարդիկ աշխատեն պահել, պահպանել նրանց ամուսնության օրհնությունը։

Սակայն, երբ որ կկարդանք այսօրվա ընթերցումը, ինչու ասիկա շեշտում եմ, որովհետև ինքը շատ լավ կապ ունի այսօրվա մեր տոնին։ Թուղթը՝ Սուրբ Պողոսի թուղթը ուղղված Կորնթացիներուն, ինքը մի պահ ներկայացնում է Սուրբ Պողոսի իր առաքելության մեջ, երբ որ ինքը խոսում էր Կորնթացիներուն, և այն ժամանակ իրենք մի ձևով ինքը պատասխանում էր նրանց քանիքատներին, արդյոք, որ ինքը շատ խիստ է եղել իր գրություններու մեջ նրանց, իր նամակների մեջ նրանց համար։ Եվ ինքը այսպես պատասխանում է, ինչպես ասում է, որ ես սիրով խիստ եմ եղել ձեզ հետ։ Ինքը ամեն ինչ հիմնավորում է սիրո վրա նախ և առաջ, որովհետև ասում է, որ ես եմ առաքյալը Աստծո, որ եկավ ձեզ համար և սիրում եմ ձեզ, ինչպես Աստված ձեզ սիրում է։ Բայց ասում է, որ ես ամուսնացրել եմ ձեզ մեկ ամուսնուն, որ դուք ստանաք որպես անարատ հարս, այսինքն՝ որպես ընդունելի հարս իրեն համար։

Եվ այստեղ կգտնենք ուրիշ իմաստը, որ շատ կարևոր է մեզ համար հասկանալու, որ հավատարմությունը այս կյանքի մեջ մեծ, մեծ արժեք է։ Երբ որ Հիսուս կխոսի մեր միջև, մեր մարդկային ամուսնության մասին հավատարմությունը, այսինքն բնականաբար շատ էական առաքինություն է մեզի համար։ Այսինքն՝ առանց հավատարմության ինչպե՞ս կրնանք արժեքավորել ամուսնություն։ Սակայն, երբ որ մենք մտածում ենք այս ուրիշ ամուսնության մասին, ինչպես Սուրբ Պողոս ըսավ՝ «Ես ամուսնացրել եմ ձեզ մեկ ամուսնու հետ, և այդ ամուսինը Հիսուսն է, և մենք ենք եկեղեցին հարսն է», ինքը կանչում է մեզ այդ աստիճանի հավատարմության, որ մենք, երբ որ զգում ենք, որ հեռանում ենք Աստծուց, որ երբեմն մենակ ենք զգում կամ շվարում ենք մեր աշխարհական կյանքի մեջ, հիշում ենք, որ մենք պատասխանատվություն ունենք այդ ամուսնական վիճակի մեջ լինելով այդ հավատարմությունը ամրապնդել, հարգել, վեր պահել իրեն համար։

Որպես ազգ այսօր, որպես հայ ժողովուրդ առավել ևս նույն կոչում ունենք հավատարիմ մնալ այդ հարաբերության մեջ։ Իրավունք չունենք շեղվելու Աստծուց, իրավունք չունենք հեռանալու Աստծուց, որովհետև մենք իր հարսն ենք։ Հավատարիմ պիտի մնանք, և երբ որ հավատարիմ չենք, ուրեմն այն ժամանակ կտեսնենք, որ խնդիրները կառաջանան մեր կյանքի մեջ։ Համարաշխություն կարելի չէ, և այնտեղ պայքար ու կռիվ միշտ պիտի լինի։ Ուրեմն, ժողովուրդ ջան, այս տոնի առիթով, այո՛, մենք չենք կարող ամբողջ ազգ, հանուն ամբողջ ազգի ապրել, բայց որպես փոքր համայնք, որպես փոքր եկեղեցի, որպես մեր ժողովրդի ներկայացուցիչներ այս համայնքից ներս և այս շրջանում մենք կարող ենք այդպես ապրել, ինչպես Սուբդ Պողոս կանչեց Կորնթացիներին՝ հավատարիմ միշտ մնալ մեր հրչին։

Beloved faithful, today on the occasion of the celebration of the independence of the Republic of Armenia, we have so much to give thanks for, but also to take stock of in recent years in our national life. Of course, we are so, so grateful, so blessed to have a homeland, Armenia, which today is independent and is populated by our brothers and sisters who have worked so hard to build a future for this homeland that has seen difficulty from age to age. But still today, in the midst of this celebration, we acknowledge that there is great difficulty in our national life, difficulties that perhaps we’ve never seen in our lifetimes before.

The passage that we read from the Gospel today is a passage that speaks to us about loyalty and devotion. And in this passage, the Pharisees challenged Jesus Christ about divorce. And they try to put him in a position where he can get caught because, of course, divorce is a sensitive thing in the life of people for us today and for people then as well. People work hard to make their marriages work, and sometimes it doesn’t work out. And at that time, people were so much more, particularly men, of course, so much more free to divorce themselves of their wives and to live their lives as if that obligation, that commitment, that promise never existed. And so they challenged Jesus Christ on why it was that Moses received this right from God. And Christ’s response was in saying that it was because of the stubbornness of the people, the extreme stubbornness of the people, that they received this right from God, because God thought it better to give people the opportunity to dissolve that which he created, at least in an earthly sense, for the sake of the safety and harmony of those communities and those individuals.

Now, of course, Christ comes and he tells us, you don’t have to settle for that because I am calling you to be perfect like my Father in heaven, which is to say that you should take every step necessary to keep holy and blessed that promise which you have made to one another and which has been blessed by God, which cannot be torn asunder by any man.

Now, we can all take to heart this calling in our lives. And I always reiterate this, particularly when we speak about this passage. But part of keeping the promise of our marriages alive means taking advantage of all resources that we have to support ourselves when we are feeling challenges in those relationships. It means turning to the church in prayer and in repentance. It also means speaking to somebody like your parish priest, like me, to find out what resources you have access to if you’re experiencing difficulties in your marriage, because the church is here to support that promise that you have made to one another. This community is here to support that.

However, when we read this passage in juxtaposition with today’s epistle reading from Saint Paul’s second letter to the Corinthians, it’s interesting because when you put them together, we can now understand Christ’s message in a different light. Because in this letter that Saint Paul is writing in response to the Corinthians, the church which he established and planted with Christ’s love, he’s responding to things that he has heard, that they are dissatisfied with his strictness and his disappointment and his very strong language in holding them to account to the teachings which he shared from Jesus Christ. He’s holding them to this high level, and they’re feeling like, “This guy is being very hard on us.” So they’re complaining about this, and he’s responding to that, and he’s saying, “I’ve done this out of love. I’ve done this because I love you and I care for your salvation.” And in the process of explaining himself, he says, “I have espoused you to one husband so that you should be received as an immaculate bride to Jesus Christ.”

And in this one sentence, he speaks about the essence of loyalty and commitment. And we must always remember that aspect of marriage, which is expressed through the life of the church, that we, as the people of Christ, his baptized, his saints, that in the body of Christ that is this church, that we have become Christ’s bride, and we exist in that same level of promise and commitment to one another, to serve and to protect and to be loyal to and to always uphold that promise which we have made through the vows of our own baptism. And so he holds the people to this high level of accountability, saying, “You must remain loyal because you have been married to Jesus Christ. You are his bride. You must think of yourself in this way.”

And so when we think about this in a national context, we have to understand that we as a nation have been received as Christ’s bride. And when we find that in our national life we are experiencing all sorts of trials and tribulations, we must look to ourselves and ask how loyal have we been? How much have we upheld our commitment to him? How good of an immaculate bride have we been to our divine husband, our Lord and Savior, Jesus Christ? This is what we are all called to.

Today, on the occasion of this anniversary of the independence of the Republic of Armenia, truly, we give thanks and glory to God for the blessing of our homeland. But we also turn to ourselves and ask what can we do to uphold better our own divine commitment to our Savior, who loves us with his mercy and with his divine protection? I know that we can’t speak on behalf of an entire nation. We’re a small parish here in a small community halfway around the world, but we too are representatives of that nation, and we have to hold ourselves to the same standard that we would have the rest of the nation be held to. Therefore, let’s look in the mirror today. Let’s ask ourselves, how can we uphold this calling which we have received as Armenian Apostolic Christians to be the immaculate bride of our Lord and Savior, Jesus Christ? Amen.