Feast of the Assumption Homily

Ուրեմն, այս առիթով մենք մեր տոների միջոցով առիթներ ունեցել ենք և ունենք վերաապրել այն կարևոր պահերը, որոնք նշում ենք մեր եկեղեցո տոմարով, ինչպես Պայծառակերպության տոնը, ինչպես նաև այսօր։ Եվ վերաապրելու պիտի հասկանանք և պիտի տեսնենք՝ ինչ տեղի ունեցած է առաքյալներու աչքերով, իրենք ինչ ակնտես եղել են։

Սուրբ Աստվածածնի վերափոխման տոնի համար, այո՛, չկա Աստվածաշնչին մեջ գտնված վկայություններ, որովհետև տեղի ունեցած է Աստվածաշնչի և Ավետարանի բոլոր արձանագրված դեպքերից հետո։ Սակայն մեր ավանդության մեջ շատ հստակորեն գրանցված է, որ այսպես եղավ։ Առաքյալները, որոնք աշխարհի չորս կողմեն ցրված էին, եկել են և միավորվեցան Սուրբ քաղաքին մեջ՝ Երուսաղեմը։ Հավաքվեցան այնտեղ, որովհետև Սուրբ Հոգին կանչած է առաքյալները, ովքեր կատարում էին Հիսուսի կամքը՝ քարոզելով Ավետարանը բոլոր ազգերին։ Բայց վերադարձան, որովհետև Սուրբ Հոգին տեղյակացուց նրանց, որ մի կարևոր բան պիտի պատահեր, և նա էր Սուրբ Մարիամ Աստվածածնին մահն էր։ Եկան և վերադարձան Վերնատունը, և այնտեղ հանդիպեցան Սուրբ Մարիամ Աստվածածինը։

Եվ այդ հանդիպումը շատ քաղցր և ողբալի էր, որովհետև առաքյալները շատ են սիրել Սուրբ Մարիամին։ Հիսուսի հրամանով և նրանց սրտի վկայությամբ մոր պես սիրած են և ավելին Սուրբ Մարիամը, բայց իմացել են, որ նրան մեկ անգամ ևս տեսնելով, տեսնվելով, որ դա վերջին անգամը պիտի լիներ։ Եվ լալով, աչքի լցված արցունքներով ասեցին Սուրբ Մարիամին հետևյալը, որ Սուրբ Տաթևացին մեզ ասում ա իր Սուրբ Աստվածածնի նվիրված ճառի մեջ այս։ Ասել են․ «Սուրբ Մարիա՛մ, դու՛ ես մխիթարել մեզ, երբ որ մեր Տերը խաչին ելավ, և պետք է հրաժեշտ տայինք մեր սիրելի վարդապետին, մեր Տիրոջ։ Առանց քո ուժը, առանց քո հավատքը, առանց քո ներկայությունը, քո մխիթարությունը, քո քաջալերությունը, առանց քեզ ո՞նց պիտի կարողանայինք ապրել այդ ցավելի օրեր։ Բայց հիմա մեզանից հեռանում ես,- ասում են,- առանց քեզ ո՞նց պիտի դիմանանք այս ցավը»։

Այսպես ասել են ցավով և վշտով առաքյալները Սուրբ Մարիամին։ Բայց Սուրբ Մարիամը ո՞նց պատասխանեց։ Այսպես պատասխանեց, ասեց, որ․ «Դուք ստացել եք Սուրբ Հոգին՝ Մխիթարիչը, դուք ստացել եք Հիսուսի կողմից խրկված ուժը, Հոգին, որ դուք պետք ունեք ամեն ինչին դիմանալու, իսկ նաև նույնիսկ իմ մահը։ Եվ ինչպես Հիսուս ձեզ հանձնարարություն տվեց, ինչպես Հիսուս ձեզ առաքելություն տվեց, ես ձեզ հավատում եմ, որ նույնիսկ առանց ինձի, արդյոք մասնավորաբար առանց ինձի պիտի կարողանաք շարունակել ձեր առաքելությունը Սուրբ Հոգիով»։ Ուրեմն քաջ եղեք,- ասեց։

Վերջին անգամ քաջալերացրեց առաքյալները Սուրբ Մարիամը, որովհետև միշտ ներկա էր, և նրա գործը այդ էր, որովհետև իր խոնարհությամբ և իր խոր հավատքով կարողացավ բոլորին ներշնչել, երբ որ ծանր զգում էին։ Ուրեմն այսպես իրենք ներշնչվեցան, մխիթարվեցան և հրաժեշտ տվեցին Սուրբ Մարիամին մինչև որ մահացավ։ Բայց երբ որ իրենք վերադարձան նրա թաղմանին, ի վերջո, և տեսան, որ դատարկ էր, իրենք հասկացել են, որ Հիսուս ուրիշ ծրագիր ունեցավ, որովհետև այդքան սիրեց նրա մայրը։ Աստվածածինը, Թեոթոքոսը այդքան յուրահատուկ էր, որ ինքը մասնավոր պարգև մը տվավ իրեն, որ ինքը վերափոխվի երկինք մարմնով, հոգիով։ Սա եզակի նվեր է, որ միայն Սուրբ Մարիամը ստացել է։ Եվ այս նվերը խոստումն է կամ խոստման մի մասն է, նշան մըն է, որ հարությունը ոչ միայն Հիսուսի համար է, հարությունը մեզի համար է, որովհետև Սուրբ Մարիամ Աստվածածինը մեզանից էր։ Այո՛, ամենալավ սուրբն էր, ամենասուրբ անձնավորությունն էր մարդկության պատմության մեջ, բայց մարդ էր։ Ի վերջո, ինքը հարություն առավ խոստովանելու, վկայելու, որ հարությունն ալ մեր ապագայի մեջ է։ Այն մարդկանց համար, որոնք հավատարիմ և խոնարհ են եղել իրենց հոգևոր կյանքի մեջը։ Ուրեմն այսօր պետք է նույնպես քաջալերացվենք, մխիթարվենք մեր դժվարությունների մեջ, ճգնաժամերի մեջ, մեր հավատքի տկարության մեջ, որովհետև Սուրբ Մարիամն ասում է, որ դուք ստացել եք Սուրբ Հոգին։ Սուրբ Հոգին ձեր մեջն է։ Աստծո նպատակն է, ծրագիր է, որ դուք դիմանաք մինչև որ վերադառնաք իրեն։

I was recently at camp. There’s so many kids that are here from summer camp. They either have joined us from Los Angeles or from our own parish and other kids that have been with us in the past there. I love our summer camp program. We’ve got so many blessings there and so many facilities to enjoy. We’ve got a basketball court, which is awesome, except for when it’s 125 degrees and it feels like you’re baking on it. We’ve got an arts and crafts center, which is so much fun. We’ve got this beautiful amphitheater for our campfires and other programs and an arbor which we gather in to pray together, to learn Armenian dancing together, to do Badarak together. There’s so many wonderful things out there.

But we have this lake, and the lake — I don’t want to tell you what the name is. I’m not able to say the name of the lake. The official name for it is the Ketchoyan Lake, but it usually is called by another name. In any event, the lake at camp, it’s a beautiful lake. It’s like the most picturesque part of camp. You want to take pictures there and be in pictures there. And of course, what do the kids love to do? They love to play in the lake. They love to swim in the lake. There’s a special event every year where the kids throw — or they used to throw — their counselors in the lake, but now the counselors throw themselves in the lake for safety reasons. And there’s so many fun things that happen there. We’ve got Deacon Alex here, who’s our lifeguard at camp, actually. That is probably one of the most stressful jobs at camp. But we also have these beautiful canoes and these paddle boats, actually a couple of paddle boats that were donated in memory of Deacon Charles’s dad, who’s here probably getting ready for the picnic. And the kids go out in the canoes and they enjoy that, of course. They go from one side of the pond to the other. This year, my daughter enjoyed going out in the canoe with her friends as well. Of course, they’ve got life jackets on, right? But I’m a dad, right, of a young child. So when I see any kid get into an item that can sink, I start to get nervous. Lifeguard or no, life vest or no.

So I see my young daughter start to go to the other side of the lake, and I start to get nervous. And so I offer a prayer. And to whom do we pray in those moments, right? In this specific moment where it feels like maybe something bad can happen on a boat — it’s a very specific situation. But some of us have been on boats before and that can be nerve-wracking. Or maybe in general, a situation where we just don’t know when we’re going to get to the other side of something. A situation where it seems like we’ve got a journey to undertake. We’ve got to get from here to there. We just don’t know if we’re going to get there safely. To whom do we offer our prayer?

Our church fathers, they’re very clear that the person to whom we can offer at least intercessory prayers and can be with us in those moments — St. Mary. Specifically, St. Gregory of Datev spoke about this in a beautiful way that helps us understand our relationship with her and also her very nature, I think, in a more intimate way. We see St. Mary every Sunday when we walk into our sanctuary. We see her at the very front of the church depicted with the child, Jesus Christ, the Madonna and child, as it’s called. And this is essential that she be one of the first people that we realize is with us present here spiritually in the sanctuary. And furthermore, she’s one of the first people that we remember at the very beginning of the Badarak. The first thing that the priest says when he is in the midst of the people is, and by the intercession of St. Mary, the Mother of God, please receive and hear our prayers, O Lord. She’s with us from the very moment that we start to begin this miraculous experience that’s known as the Divine Liturgy, the Eucharist, this experience in time where we’re going to experience Christ’s actual presence. Why is that? Because she brought him to us. She brought him to us.

St. Gregory likens this to a blessed ship, an ark, a vessel that brought into this world the most sacred thing that has ever been received, our Lord and Savior, Jesus Christ. He says of St. Mary as a vessel, and he says this lovingly, not in an objectifying way. He says it with respect. He says it with honor, as a sacred and unique vessel that has only existed once in the history of humanity and will never exist again, that this sacred vessel was the only one that can bear something so precious as the Son of God. Why, he says? Because of her humility. He says the very mast of that vessel, what makes it possible to move from one place to the other, the thing that gives it animus, the thing that gives it power, the mast of that ship is the great and vast humility of St. Mary, the Mother of God. This was her most important attribute. It was the thing upon which every virtue of hers was made possible, but not just for her, but for us as well. Her humility stands as the gold standard of an example of what it means to be poor of spirit. As we learned in our Bible study this past summer, learning about the Beatitudes and the Sermon on the Mount, the first and most important criteria for one to be on the Christian way of life — Christianity was called the Way before it was called Christianity — the first step on the way is to be poor of spirit. What does that mean? It means to be humble. Our church father says it means to open up our eyes to the light of truth, which reveals to us difficult things that are hard for us to accept, our own shortcomings, our own failings, our own sinfulness, the degree to which we need others and we need God. We are not independent. We are not the source of truth. We are not the source of righteousness. All of this is outside of us, and we have to accept that we are not the answer. This is the core essence of being poor in spirit. This is what it means to be humble, and the perfect example of that was St. Mary, the Mother of God, who raised the mast of perfect humility and said, “I am nothing without God, and I will do whatever I need to do,” even if that means becoming the Mother of God and living a life of pure suffering for the sake of the salvation of this world until the end.

This example is meant to inspire us. This example is meant to embody for us what it means for us to be on a human Christian journey, to move from this place to that place and not knowing how we’re going to get there, not knowing exactly if it’s going to be safe, if it’s going to be fun, if there’s going to be challenges along the way, but we can’t move from here to there without taking a risk. But we know that through the intercession of St. Mary, the Mother of God, and through the blessings that her intercessions give us of the Lord and Savior Jesus Christ, we will be under His providence and His care, and His will will be done.

It is no surprise that this very place that you’re sitting in right now is called the nav. Where you are sitting in right now, the seats that you are in, in the Armenian church, is called a nav. In English, they call it a nave, but of course, we know what that means. It means ship, vessel. You’re sitting in the vessel right now. St. Mary was the vessel that brought Christ to us, and the church now is the vessel that’s bringing us to Christ. And we begin that experience in supplication and intercession with the Mother Mary because she’s going to help make sure we get to the other side together.