The Ministry of Presence and the Sacred Gift of Song

Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. ամէն։

Այսօր մենք պիտի յիշենք հայտնի այցելութիւն մը։ Որպէս հոգեւոր հովիւ այս ծուխի, ինչպէս բոլոր հովիւները Հայոց Եկեղեցւոյ՝ Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցւոյ, մեր քահանաները իրաւունք եւ պարտականութիւն ունին մեր գաղութի անդամներուն այցելելու։ Տուն առ տուն, տեղ առ տեղ, առիթ կ՚ունենանք մեր ժողովուրդը տեսնելու՝ ընտանիքներ, անհատներ, հիւանդներ, մահամերձներ եւ այլն։ Մեզի համար ուրախութեան պատճառ եւ առիթ մըն է, որ մանաւանդ անոնց հետ, որոնք չեն կրնար յաճախ եկեղեցի գալ, այդ կապը ամուր պահենք, որպէսզի իրենք վերադառնան, եթէ կարելի է։ Եւ եթէ նոյնիսկ տարբեր պատճառներով եւ խնդիրներով չեն կրնար յաճախել եկեղեցի, գոնէ իրենց հաւատքը ամուր պահեն՝ այդ դժուար օրերուն պայքարելու համար։

Այսօր Ղուկասու Աւետարանին մէջ կը լսենք ուրիշ հայտնի այցելութեան մը մասին։ Սուրբ Մարիամ Աստուածածինը այցելեց իր զարմիկին՝ Սուրբ Եղիսաբեթին, որ այն ժամանակ յղի էր Սուրբ Յովհաննէսով՝ Սուրբ Յովհաննէս Մկրտիչով։ Ան ուշ տարիքին յղիացած էր եւ դժուար յղութիւն ունեցած էր։ Ինչպէս գիտենք ըստ Աւետարանին, Սուրբ Մարիամ այցելեց իր զարմիկին, ինչպէս բոլորս մարդկօրէն կ՚ընենք՝ քաջալերելու, մխիթարելու, ներշնչելու եւ օգնելու մեր ընկերներուն ու հարազատներուն։ Այս շատ սովորական երեւոյթով ան այցելեց Սուրբ Եղիսաբեթին։

Երբ Սուրբ Մարիամ այցելեց, Եղիսաբեթ մէկ անգամէն ներշնչուեցաւ Հոգիով։ Ան զգաց, որ Սուրբ Մարիամ արդէն յղի էր Յիսուսով՝ մեր Փրկիչով։ Ոչ միայն յղի էր, այլ մեր Փրկիչ Քրիստոսը կը կրէր իր մէջ։ Եղիսաբեթ ճանչցաւ այս մասնաւոր յղութիւնը եւ այդ ներշնչումով ի՞նչ ըրաւ. երգեց։ Այսօր կը յիշենք այդ երգը, որ «Մեծացուսցէ» կը կոչենք։ Սուրբ Եղիսաբեթ մեծացուց Աստուած՝ փառաբանելով զայն իր սրտէն եւ հոգիէն բխած երգով։ Կրնանք կարդալ այդ երգը, որովհետեւ Ղուկասու Աւետարանին մէջն է։

Սակայն ասիկա կ՚ուզեմ շեշտել. երբ Հոգին կը շարժի, մեր մէջէն բան մը դուրս կու գայ, եւ ան աստուածային ստեղծագործութիւն է։ Մենք Աստուծոյ պատկերով ստեղծուած ենք, եւ մեր մէջ եղած այդ յատկանիշը ստեղծագործական է։ Ուրեմն այն աստուածային զգացումը, որ մեր մէջէն դուրս կու գայ, ստեղծագործական կ՚ըլլայ։ Ստեղծագործութիւնը տարբեր երեւոյթներ եւ դրսեւորումներ ունի. այս պարագային՝ երգը։

Երբ եկեղեցւոյ մէջ քով-քովի կու գանք, միասին կ՚երգենք, եւ ատիկա շատ կարեւոր է։ Կ՚երգենք, որովհետեւ մեր նախահայրերը երգելով պաշտած են։ Յիսուսի ժամանակ երգած են։ Յիսուսի մայրը երգած է։ Բոլորս միասին կ՚երգենք, որովհետեւ այդպէս բոլորս կը զգանք աստուածային զգացումը մեր կեանքին մէջ։ Այդ պատճառով կ՚ուզեմ շեշտել, որ Պատարագի ընթացքին առիթներ կան, որ միասին երգենք, եւ անոնք շատ գեղեցիկ են։ Եթէ կը կարծէք, որ ձայն չունիք կամ երգեցողութիւնը չէք գիտեր, մի՛ քաշուիք, որովհետեւ ասիկա սուրբ առիթ է։ Երբ միասին կ՚երգենք, այդ զգացումը Սուրբ Տաճարին մէջ կը մեծնայ, եւ մենք բոլորս միասին կը մեծացնենք մեր Տէրը։

Today, I’m so happy to have you all here in the parish on the Sunday following the Feast of the Assumption of the Holy Virgin Mary. In the tradition of our Church, our Sundays and seasons are interconnected with one another, and we are in the season of the Theotokos, the God-bearer, Saint Mary. Accordingly, the Gospel reading for today, as well as for Merelots, which was this past Monday, refers to a very important visit that took place in the Bible.

Visits are so common, normal, and human for us all. When you have something going on in your life, it is a big deal if somebody visits you. If they take time out of their life to sit down with you and talk about what is going on, those moments have an impact on our lives, and we remember them. If you take time out of your life to visit somebody who is experiencing something big—it does not have to be bad; it could simply be a major moment in their life—and sit with them, that is a very meaningful gesture. We are part of a deeply human tradition when we take time out of our lives to be with one another and share from our experience.

The testimony from today’s Gospel is about a similar and very important experience involving Saint Mary. Saint Mary goes to visit her cousin, Saint Elizabeth. At that time Saint Elizabeth is pregnant, having become pregnant late in life, and she is the mother of Saint John the Baptist. Saint John the Baptist, as we know, was Jesus’s cousin. He was hailed as a prophet and is known as the Forerunner, who came before Jesus Christ to spread the word and prepare the way for him to deliver his messianic message as the Savior of mankind.

At that time Mary, who has just begun to carry the incarnation of the one true God, Jesus Christ, and is newly pregnant herself, goes to visit Saint Elizabeth. Elizabeth, later in life, has become pregnant with Saint John the Baptist and is experiencing what we are meant to understand was perhaps a difficult pregnancy. Saint Mary does something that I think we can all understand and relate to. She visits her cousin to be with her, to sit with her, to hear what is going on, to encourage her, to comfort her, and simply to be present.

In the Christian tradition, we call this the ministry of presence. Sometimes there are situations in our lives that we cannot easily resolve. If you know somebody who is going through something difficult—troubles at work, for example, or other problems—you may not be able to solve that problem for them. Sometimes we feel it is hard to be in the presence of people whose problems we cannot help solve. But we can still be there and be present. Our presence and attentiveness are still a holy calling. When we gather together, that is still a moment in which we bring Christ into their midst.

Saint Mary’s gesture reminds us to take that opportunity. If you know somebody who is going through a hard time, be present in that person’s life. Sit with them and hear what they have to say. Saint Mary once again serves as a wonderful role model and example for us.

What we hear in the Gospel is that Saint Mary arrives, and Saint Elizabeth, already sanctified while carrying Saint John the Baptist into this world, recognizes as soon as Mary enters the room that she too is pregnant. This is early in Mary’s pregnancy, when it would not have been obvious. Elizabeth recognizes not only that Mary is pregnant but that she is pregnant with the Savior of mankind. Moved by the Holy Spirit, moved from her heart, she begins to sing. She offers something referred to in Latin as the Magnificat. In Armenian we call it the Medzatsustse, a reference to the line in this song that says her soul magnifies the Lord. She is so moved and inspired by Saint Mary’s presence that she has to pray and sing.

This is a wonderful reminder that there are moments in our lives when we allow ourselves to be moved by the holy and divine—hopefully in worship, but not only in worship—and something must come out of us. There is a feeling and a creative spirit that drives us, and it must find an outlet. In the life of worship, song is most often that outlet.

It is no coincidence that song has been absolutely essential throughout the history of Christian worship and within our Judeo-Christian traditions. Having just participated in this Divine Liturgy, you understand how important liturgical music is to our experience in this church. We hold it up and put it on a pedestal. These are sacred things for us. Song is an opportunity to become part of that divine experience, just as Saint Elizabeth became part of the witness to the incarnation of Jesus Christ through song.

Every day in the Armenian Church, as in other traditions, we offer a song called the Medzatsustse. We offer that same song that Saint Elizabeth sang two thousand years ago. Every single day we sing it. But that is one of many songs throughout the Bible that arise spontaneously because people are moved by the Spirit. Another example is the song of Saint Hannah, which we find in the Old Testament. The song of Saint Hannah reminds us of the song of Saint Elizabeth, the Medzatsustse, and other songs like them.

I want to emphasize this as part of the message we receive today: when we worship together, these moments of song, though perhaps carried by the choir and deacons, are sacred opportunities for us to enter the flow of the spiritual movement taking place in the midst of the Divine Liturgy. You might say, “I don’t have a voice,” or, “I don’t know the words or the music very well.” But I will give you the advice that my own parish priest gave me when I was a child: at the very least, hum along. Let it resonate in your spirit and soul, and you will find that your experience is transformed through your participation.

One reason we added the worship aid that tells us which page we are on is that, although we already have the translation at the front of the church and worship books in the pews, we want you to know where we are. The music is in the book, along with the words, the transliteration, and the Armenian. Sing along with us. It is not for us; it is for you. Just as Saint Elizabeth had to sing when she encountered the God-bearer—the Theotokos, the Astvatsatsin—if you are in this service, you must sing along if you want to feel the fullness of the experience. Your presence here today is itself a blessing, but for the sake of your spiritual cultivation, I encourage you to take advantage of that moment.

Let me give a couple more examples. At our picnic last week, we played wonderful music. How much did it enhance the experience? Music changes that experience for us. As soon as we walk into the church and hear the sharagan, the hymn, it changes our experience and our mindset.

I also think of our beloved Rafi Arabatian, who is in the sanctuary with us for the first time in a long while today, for which I am very thankful. Many times I have been in his hospital room while a band played music and Rafi struck his dumbeg. Even in the most difficult moments, he participated in the music and became part of that experience. When you are in this holy sanctuary, I invite you to do the same.

Let us gather together again in the weeks to come to glorify the All-Holy Trinity in song and prayer. Amen.